مقاومت الکتریکی چیست ؟

حتما بار ها نام مقاومت رو در الکترونیک شنیدید ولی نمیدونید چی هست و چیکار میکنه.در این مقاله به توضیح و تشریح مقاومت میپردازیم و متوجه میشویم مقاومت الکتریکی چیست ؟

مقاومت الکتریکی چیست ؟

به هر قطعه یا عنصری که در مقابل جریان الکتریکی از خود مخالفت نشان دهد، مقاومت نامییده میشود. مقاومت را با نماد R که حرف اول Resistor (مقاومت) نشان میدهد. واحد اندازه گیری مقاومت اهم است که آن را با علامت Ω نشان میدهند. مقاومت های الکتریکی در مدار های الکترونیکی اهمیت بسیار زیادی دارند و تقریبا در تمام مدار ها قرار دارند..مقاومت های الکتریکی معمولا برای محدود کردنو تقسیم جریان های الکتریکی استفاده میشود.

شکل زیر ساختار مقاومت را در نقشه ها و علامت آن را نشان داده است.

مقاومت الکتریکی چیست ؟

مقاومت ها دارای مشخصه خاصی هستند که برای طراحان مدار های الکترونیکی بسیار اهمیت دارند.مهمترین آن ها واحد اندازه گیری آن، اهم است. هر چه مقدار اهمی مقاومت بیشتر باشد نشان دهنده این است که آن مقاومت در برار جریان های الکتریکی از خود مخالفت بیشتری نشان میدهد. برای مقاومت های با مقدار اهمی بالای ۱۰۰۰ از واحد های بزرگتری استفاده میکنند.

KΩ  کیلو اهم         ۱kΩ=۱۰۰۰Ω

MΩ  مگا اهم         ۱MΩ=۱۰۰۰۰۰۰Ω

GΩ  گیگا اهم        ۱GΩ=۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰Ω

TΩ  ترا اهم          ۱TΩ=۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰Ω

مشخصه مهم بعدی توان مجاز مقاومت میباشد و منظور از آن بیشترین توانی است که یک مقاومت الکتریکی به طور دائم می تواند تحمل کند. زمانی کهاز یک مقاومت جریانی عبور  میکند ، در اثر برخورد الکترون ها با اتم های مقاومت ، الکترون ها مقداری از انرژی خود را از دست داده و این انرژی به صورت گرما در مقاومت ظاهر میشود.

پیشنهاد میکنیم این مقاله رو هم مطالعه کنید  5 دستور ممنوعه در لینوکس که هیچ‌وقت نباید امتحان‌شان کنید

گرما حاصل از برخورد الکترون ها از طریق بدنه مقاومت به هوای اطراف منتقل میشود و بدین ترتیب از گرم شدن مقاومت جلوگیری میشود. اگر این اتفاق نیافتد در صورت زیاد شدن المترون ها مقاومت بیش از حد گرم شده و سپس میسوزد.

وان مجاز هر مقاومت با مساحت بدنه مقاومت و یا به عبارتی با حجم مقاومت نسبت مستقیم دارد یعنی هر چه یک مقاومت دارای حجم بیشتری باشد در واحد زمان می تواند حرارت بیشتری را به محیط اطراف انتقال دهد و در نتیجه دارای توان مجاز بیشتری می باشد . توان مجاز مقاومتها را یا روی مقاومتها می نویسند و یا با توجه به حجم مقاومتها ، میزان توان مجاز مقاومتها مشخص می شود . توان مجاز مقاومتها را می توان از روابط زیر بدست آورد .

مقاومت الکتریکی چیست ؟

که در این روابط P توان مجاز مقاومت ، V ولتاژ دو سر مقاومت ، I جریان عبوری از مقاومت و R مقدار اهمی مقاومت می باشد .
به عنوان مثال اگر مقدار اهمی یک مقاومت ۱۰kΩ باشد و این مقاومت حداکثر جریان ۱۰mA را بتواند تحمل کند مقدار توان مجاز این مقاومت چقدر است ؟

مقاومت الکتریکی چیست ؟

بنابراین توان مجاز این مقاومت ۱ وات است .
همچنین با داشتن توان مجاز یک مقاومت می توان حداکثر جریان مجاز یک مقاومت به ازای یک ولتاژ معین را بدست آورد و یا می توان حداقل مقدار اهمی مجاز مقاومت را تعیین کرد . به عنوان مثال اگر به دو سر مقاومتی با توان ۱ وات ، اختلاف پتانسیلی برابر ۱۰ ولت اعمال کنیم حداکثر جریان مجاز گذرنده از این مقاومت چقدر خواهد بود ؟ و یا به عبارتی بیشترین جریانی که می تواند از این مقاومت عبور کند به شرطی که مقاومت آسیب نبیند چقدر است ؟ همچنین حداقل مقدار اهمی مجاز این مقاومت چقدر می تواند باشد ؟

پیشنهاد میکنیم این مقاله رو هم مطالعه کنید  معرفی 10 آنتی ویروس رایگان برتر

مقاومت الکتریکی چیست ؟

بنابراین حداکثر جریان مجاز این مقاومت به ازای اختلاف پتانسیل ۱۰ ولت ، برابر با ۱۰۰ میلی آمپر می باشد یعنی اگر جریان گذرنده از این مقاومت از ۱۰۰ میلی آمپر بیشتر شود گرمای ایجاد شده در داخل مقاومت از حداکثر گرمایی که مقاومت می تواند تحمل کند بیشتر می شود و در این صورت مقاومت می سوزد . برای تعیین حداقل مقدار اهمی مجاز این مقاومت نیز می توان به شکل زیر عمل کرد .

مقاومت الکتریکی چیست ؟

بنابراین حداقل مقدار اهمی مجاز این مقاومت ۱۰۰ اهم می باشد یعنی اگر مقدار اهمی این مقاومت کمتر از ۱۰۰ اهم شود ، جریان گذرنده از مقاومت بیشتر از ۱۰۰ میلی آمپر می شود و در نتیجه مقاومت می سوزد .
مقاومت هایی که در صنایع الکترونیک مورد استفاده قرار می گیرند معمولا دارای توان هایی به شرح زیر می باشند :

۰٫۱۲۵w , 0.25w , 0.5w , 1w , 2w , 3w , 4w , 5w

اما سومین مشخصه یک مقاومت ، تلرانس (Tolerance) آن مقاومت است . منظور از تلرانس یک مقاومت حداکثر خطای مجاز یک مقاومت نسبت به مقدار نامی آن مقاومت می باشد که معمولا بر حسب درصد بیان می شود و به عبارت دیگر تلرانس یک مقاومت ، محدوده مقدار واقعی آن مقاومت را مشخص می کند . به عنوان مثال فرض کنید مقاومتی با مقدار نامی ۱ کیلو اهم و تلرانس ۱۰% داریم . در این صورت مقدار واقعی این مقاومت بین ۱kΩ-(۱kΩ×%۱۰) =۹۰۰Ω و ۱kΩ+(۱kΩ×%۱۰)=۱۱۰۰Ω می باشد . مقدار تلرانس مقاومت ها یا به صورت عدد بر روی مقاومت ها نوشته می شود و یا در مقاومت های با نوارهای رنگی به وسیله یک نوار رنگی مشخص می شود که در این رابطه در مطالب بعدی توضیحات کافی داده خواهد شد .

پیشنهاد میکنیم این مقاله رو هم مطالعه کنید  ابزار کاربردی Fsociety برای تست نفوذ